تیسپون – بازيابی ايرانشهری

اعدام نماینده‌ی سياسی ايران به جرم نشستن پايين دست ژنرال رومی / انجمن بازیابی ایرانشهری

کیخسرو آرش گرگین — Sat, 03 Sep 2016 11:27:48 +0000

۴ اكتبر سال ۹۱ پیش از میلاد «ارو رو باز» نماينده ايران در مذاكرات با امپراتوری روم كه در دادگاه به اعدام محكوم شده بود در ميدان بزرگ شهر تیسپون (مدائن) در ملاء عام اعدام شد. وي از بزرگان شهر صددروازه (دامغان) بود و زبان لاتین می‌دانست. جرم او نشستن بر صندلی پایین‌تر از صندلی «سولا» ژنرال رومی در جلسه مذاكرات دو دولت بود. مهرداد دوم یا “مهرداد بزرگ” (نهمین شاه ایران از دودمان اشکانی) این عمل «ارو رو باز» را بزرگ كردن رومی ها و به تعرض تشويق كردنشان تلقی كرده بود و دستور محاكمه او را در دادگاهی كه از پنج قاضی آن سه تن از دامغان ــ همشهريان متهم ــ بودند صادر و این دادگاه وی را مقصر شناخت.

مهرداد دستور داد كه سفیر دائمی روم در تيسپون به مراسم اعدام دعوت شود، جریان را ببیند و گزارش کند تا اثر عمل «ارو رو باز» در ذهن رومیان خنثی گردد. مهرداد دوم گفته بود كه فروتنی یک منش و خصلت شریف است ولی نه در امور سیاسی و مذاكراتی از اين دست با دولت‌های دیگر كه باعث تشویق تعرّض و زیاده طلبی آنها می‌شود.

سکه‌ای با نقش مهرداد دوم

لقب «بزرگ» را به دلیل مقتدر بودن و نظم و سازمان دادن به امور ایران به مهرداد دوم داده‌اند. وی هنگامی به شاهی رسید که ایران از هر سو آماج تهاجم اقوام مختلف شده بود. مهرداد با دلاوری و درایت تمام نواحی اشغال شده را پس گرفت و مرزهای ایران را در شرق تا کوه‌های هیمالیا و در غرب تا میان‌رودان رساند. در زمان پادشاهی او ایران و روم هم‌مرز شدند. وی همچنین به اوضاع داخلی ایران نظم و سازمان داد و اقتصاد شکوفایی را پایه‌ریزی کرد. مهرداد دوم نخستین شاه اشکانی بود که مانند شاهان هخامنشی خود را شاه شاهان خواند.

مهرداد پس از نشستن بر تخت شاهی، نخست بابل را از تازیان پس گرفت و سپس لشکر به ارمنستان کشید. وی در سال ۱۱۳ پ.م. سراسر میان‌رودان را به دست آورد و آنگاه رو به شرق نهاد. پیش از رسیدن مهرداد به شاهی، “سکاها” به مرزهای ایران و بلخ تاختند، دولت بلخ را نابود کردند و به داخل ایران نیز هجوم آوردند و پارت و گرگان را لگدکوب اسبان خود کردند. حتی اردوان دوم شاه ایران که پدر مهرداد بود، نیز در نبردی با آنان کشته شد. مهرداد با نبردی سهمگین سکاها را چنان شکست داد که دیگر مدت‌ها متعرض ایران نشدند. او پارت و هرات را آزاد کرد و دولت سکایی سیستان را وابسته به دولت اشکانی کرد. وی همچنین مرو و بخش‌هایی از فرارود را نیز تصرف کرد. او همچنین در نبردی که در شمال عربستان کنونی انجام شد، چادرنشینان تازی را که قصد وارد شدن به قلمرو حکومت اشکانی را داشتند، شکست سختی داد و آنها را تا مرکز بیابان عربستان عقب راند. این نبرد برای اعراب درس عبرت بزرگی شد.

او نخستین کس از خاندان اشکانی است که خود را شاهنشاه خواند و ادعا کرد که خاندان اشکانی از نسل اردشیر دوم هخامنشی است. این کار او اقدامی آگاهانه بود تا اشکانیان را ادامه دهنده هویت ایرانی نشان دهد و همین طور این کار حکومت اشکانیان را در پرتو ارتباط یافتن با هخامنشیان بر حق جلوه داد. مهرداد دوم به فرهنگ، آداب و سنن ایرانی بسیار پای بند بود. وی با تلاشی خستگی ناپذیر بر آن شد تا فرهنگ ایرانی را از مظاهر فرهنگ یونانی هلنی پاک کند. در عرصه بازرگانی و سر و سامان دادن به اقتصاد کشور، مهرداد اقدامات بسیاری کرد و در روزگار او بود که راه بازرگانی ایران به چین که در تاریخ به “راه ابریشم” معروف است، گشوده شد. از این پس مبادلات کالا میان چین، هند و برخی سرزمین‌های دیگر موجب شکوفایی اقتصاد کشور گردید.

به دلیل اهمیت سرزمین‌های غربی ایران و میان‌رودان، مهرداد در سال ۹۴ پ.م. به سرزمین‌های شمالی میان دجله و فرات تاخت و پس از کسب پیروزی‌هایی در این منطقه، رود فرات را به عنوان مرز غربی ایران تعیین کرد. وی همچنین در امور ارمنستان که دارای اهمیت بسیاری بود و شاهان آن از تبار اشکانی بودند، دخالت کرد.

نقش سربازی ایرانی از دوران اشکانی، بر صخره‌های کوه بیستون در نزدیکی شهر بیستون و ۳۲ کیلومتری شهر کرمانشاه

در سال ۹۶ پ.م. رومیان در راستای سیاست جهانگشایانه خود به کرانه غربی رود فرات رسیدند و مصمم بودند که ایران و هند را به قلمرو خود ضمیمه کنند. فرمانده قوای روم شخصی به نام سولا بود. مهرداد به خاطر گرفتاری های زیادی که در آن زمان برای اشکانیان پیش آمده بود، صلاح دید که با رومیان وارد جنگ نشود، لذا به آنان پیشنهاد صلح کرد. این پیمان بسته شد، ولی نماینده حکومت اشکانی به دلیل تحقیری که سولا بر او روا داشته بود، در بازگشت اعدام شد. [۱]

✍ پی‌نوشت:

روحانی را در زیر سم اسبان فلان ژنرال رومی، نشاندند؛ رضا پهلوی را در اجلاس قومیت ها و مرکز مطالعات عربی
امروز اگر تنها سایه‌ای از اندیشه سیاسی اشکانیان و ساسانیان وجود می‌داشت، هیچ کدامشان اکنون نفس نیز نمی‌کشیدند.

کانال تلگرام بازیابی ایرانشهری

نبرد مسلمان ها، تخته‌ی پرشی برای بازگشت زرتشتیان به مدار تیسپون / کیخسرو آرش گرگین

کیخسرو آرش گرگین — Tue, 05 Jan 2016 00:00:42 +0000

بی شک فشارهای رستاخیزی ای که بر جهان وارد می شوند، سوهان روح اند و هر انسان دوستدار تعادل و میانه‌روی را می آزارند، لیک از روزنی گسترده‌تر، یعنی از روزن مناسبات کلان مدت تاریخی، ما ایرانیان امروز در یکی از بهترین دوران‌های 1400 سال گذشته به سر می بریم: ما شاهد زوال و تباهی همه سویه‌ی اسلام در ایرانیم؛ و نه تنها در ایران، بلکه در سراسر منطقه ای که نام اش ایرانشهر است. نبردی که میان مسلمان‌ها در گرفته است، نبردی که بی شک جهودها، به عنوان پدر معنوی تمام ادیان ابراهیمی، نقشی بنیادین در اش بازی می کنند، بی تردید به چیزی جز نابودی هر چه بیشتر سنت حجاز در ایرانشهر نه خواهد انجامید، هم اگر کسان اهداف دیگری داشته باشند که دارند. لیک حقیقت این است که دیوهایی که 1400 سال پیش به سرزمین زرتشت و کوروش کیش داده شدند، امروز به جان هم افتاده اند و تا آینده ای نه چندان دور، به جان کیش دهندگان شان نیز خواهند افتاد. هر روز که بگذرد، بر ابعاد تباهی کسان افزوده خواهد شد.

نیک‌بختی دیگر در این میان، زوال به همان اندازه گسترده‌ی سنت اسکندر و پریکلس است، یعنی دمکراسی. آری پریکلس، یعنی همان مردی که با تاووس‌های شاه بزرگ، اردشیر یکم، زن‌های آتنی را شب‌ها به بستر می برد و همزمان به آیسخولوس سفارش نوشتن سوگنامه‌ی پارسی‌ها را می داد. پریکلسی که برای زن خود اش شوهر پیدا کرد تا بتواند از آسپاسیای زیبارو کام به گیرد؛ و نباید فراموش کنیم که شغل شریف پا اندازی برای پریکلس را چه کس بازی می کرد، آری، پوریلامپس، یعنی پدر پلاتون، بنیادگذار آکادمی. این پوریلامپس و دموس، برادر پلاتون بودند که تاووس‌های شاه بزرگ را سر هر ماه به نمایش می گذاشتند و همزمان، زن‌های زیبائی را که برای تماشا می آمدند، برای خوش‌گذرانی‌های شبانه‌ی پریکلس “جور” می کردند. اردشیر این تاووس‌ها را که نماد ایرانی گرائی و تابعیت معنوی از ایران بودند، در یکی از سفرهای دیپلماتیکی که پوریلاموپس به پارسه کرده بود به او بخشیده بود؛ و جالب است، این همه در حالی بود که قهرمان جنگ‌های یونانی-پارسی، یعنی تیمیستوکلس، کسی که جلوی پیروزی قطعی پارس‌ها را گرفته بود، درست در زمانی که پریکلس بزرگ با تاووس‌های شاه بزرگ برای پیشبرد امر دمکراسی شب‌ها بی خوابی می کشید، از آتن اخراج و به شوش پناهنده شده بود! آری، این، نمائی است از همه آن چه که دمکراسی کهن بود؛ و دمکراسی نوین؟ به داعش نگاه کنید، ناتوی اسلامی غرب، و به عربستان سعودی، رئیس کنونی کمیته‌ی حقوق بشر سازمان ملل! نه، دمکراسی آنچنان به ماده ای بویناک تبدیل شده است که دیگر کمتر انسان جدی ای بتواند در آینه بنگرد، خود را به چیزی به گیرد، و باز نیز از آن دفاع کند. بدین ترتیب، تمامی دشمنان تاریخی ایرانشهر، دست در دست هم، به سوی دره‌ی بزرگ می پویند: دره‌ی نیستی و تباهی.

در چنین فضائی است که جا برای معنویت‌های به محاق رفته و لگد مال شده باز می شود. هندوئیسم در هند، دائوئیسم در چین، و مزدائیسم در ایرانشهر؛ و هم از این روست که ما امروز شاهد رشد بی سابقه‌ی زرتشتی گری در سراسر سرزمین‌های ایرانشهری هستیم. یک بازیابی همه سویه و چندین لایه ای در حال وقوع است. یک زمین لرزه‌ی همه سویه‌ی تمدنی. بازیابی ای، که البته برای ما آریائیان ایرانشهری، دارای مرکز ثقلی است: سنت تیسپون، یا آن گونه که در دیگر گفتارها گفته ایم، مدار تیسپون.

برای تشخیص اهمیت امر، و برای آن که بدانیم به راستی به چه مداری می خواهیم بازگردیم، چه بسا یک اندازه سنجی میان دو پایتخت بزرگ تمدن بشری کفایت کند، و هر دو نیز پایتخت آریائیان، آریائیان شرقی و آریائیان غربی، یعنی روم و تیسپون: روم، پایتخت امپراتوری روم، که بزرگترین پایتخت سراسر تمدن غربی بود، 13.7 کیلومتر مربع مساحت داشت، یعنی چیزی کمتر از نیم تیسپون، که بالغ بر 30 کیلومتر مربع می شد؛ و این برای تشخیص ابعاد تمدنی که تا بن دیوارهای اش را سوزانده اند، بسنده است.

از آن ابرشهر، از بزرگترین متروپول سراسر تاریخ تمدن، امروز اندکی بیش نمانده است. طاق کسری، صرفا قطره ای است از دریا. آری، ما از شهری سخن می گوئیم که در کرانه‌های دجله و فرات بود. هر دو، نام‌هایی ایرانی و اوستائی: نخستین، به معنی تندرو و اروند، و دومی، به معنای خوب رونده. این رودها، چنان که شهری که در میان شان بود و از میان اش برداشته اند، برای ما مقدس اند و بازساختن آن را و بازگشت فیزیکی و معنوی آریائیان به مدار آن را، یکی از اهداف عالیه‌ی بازیابی ایرانشهری می دانیم. از سراسر سرزمین‌های ایرانشهری، مردمان آریائی، دست در دست هم، این شهر را بر کرانه‌های دجله و فرات بازخواهند ساخت. در این امر، خدایان نیز دیگر شکی ندارند.

این مقاله را پیشکش می کنم به هما ناطق، برای مهری که به دین بهی و به ایران داشت. “کیخسرو آرش گرگین”